Emekli mükellefin, üzerine kayıtlı araziden dolayı doğrudan tarımsal devlet desteği alması durumunda indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanıp yararlanamayacağı hk.

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Ankara Defterdarlığı

Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı: E-90792880-175.01[2023/40]-4158 03.01.2024

Konu: İndirimli Bina Vergisi Oranı (Sıfır) Uygulaması Hk.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, emekli olduğunuz, üzerinize kayıtlı tek meskeniniz olduğu, bununla birlikte üzerinize kayıtlı fındık tarlaları bulunduğu, bu tarlalardan henüz ürün alınmadığı, indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanmak için ilgili Belediyeye başvuruda bulunduğunuz ancak Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı olmanız ve yıllık "Doğrudan Tarımsal Devlet Desteği" almanızdan dolayı gelir elde edilmesi nedeniyle başvurunuzun reddedildiğinden bahisle söz konusu uygulamadan yararlanıp yararlanamayacağınız hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında, "Cumhurbaşkanı, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²'yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz. Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

Anılan hükmün verdiği yetkiye dayanılarak muhtelif tarihlerde Bakanlar Kurulu Kararları çıkarılmış, 2006/11450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile de 2007 ve müteakip yıllar için kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²'yi geçmeyen tek meskene sahip olmaları halinde (intifa hakkına sahip olunması hali dahil), bu meskene ait bina vergisi oranı sıfır olarak belirlenmiştir.

Konuya ilişkin olarak;

-38 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde,

"...

I. İndirimli Bina Vergisi Oranı Uygulaması

...

1.İndirimli Bina Vergisi Oranından Yararlanacak Mükellefler

Bakanlar Kurulunca belirlenecek indirimli vergi oranından, Türkiye'de brüt yüzölçümü 200 m²'yi geçmeyen tek meskeni olan veya tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan;

...

- Gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları emekli, dul, yetim, ölüm ve malûliyet aylığından ibaret bulunanlar,

...

yararlanacaklardır.

...

3.İndirimli Vergi Oranının Uygulanması İle İlgili Diğer Hususlar

...

e) Sosyal güvenlik kurumlarından emekli, dul, yetim, ölüm ve malûliyet aylığı alanların, bu aylıkları dışında başka gelirlerinin bulunması halinde, bunların meskenine indirimli vergi oranı uygulanmayacaktır. Mükelleflerin gelir getirmeyen işyeri, arsa ve araziye sahip olmaları, indirimli vergi oranından yararlanmalarına engel teşkil etmemektedir."

- 44 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde,

"II-Hiçbir Geliri Olmadığını Beyan Eden Mükelleflerin Geliri Veya İkinci Bir Meskeni Bulunduğunun Tespit Edilmesi Halinde Yapılacak İşlemler

Hiçbir geliri olmadığını taahhüt eden mükelleflerin, indirimli vergi oranından yararlanabilmeleri için, gelir vergisine tabi hizmet karşılığı elde edilen ücret, ticari, sınai, mesleki ve zirai faaliyet geliri ile menkul ve gayrimenkul sermaye iradı, faiz ve temettü veya benzeri bir gelirinin olmaması gerekmektedir...."

- 45 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde ise,

"...

3- Tek Meskene Ait Bina Vergisi İndiriminden Faydalanan Mükelleflere İndirimli (sıfır) Bina Vergisi Oranı Uygulaması

38 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde; Türkiye'de brüt yüzölçümü 200 m²'yi geçmeyen tek meskeni olan veya tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan ve hiçbir geliri olmadığını belgeleyenler ile gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları emekli, dul, yetim, ölüm ve malûliyet aylığından ibaret bulunanların indirimli (sıfır) bina vergisi oranından yararlanacağı ve sosyal güvenlik kurumlarından emekli, dul, yetim, ölüm ve malûliyet aylığı alanların, bu aylıkları dışında başka gelirlerinin bulunması halinde ise bunların meskenlerine indirimli (sıfır) vergi oranının uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Söz konusu genel tebliğde belirtildiği üzere sosyal güvenlik kurumlarından; emekli, dul, yetim, ölüm ve maluliyet aylığı alanların meskenlerine ilişkin indirimli (sıfır) vergi oranının uygulanabilmesi için bu aylıkları dışında başka gelirlerinin bulunmaması, hiçbir geliri olmayanların da bu durumlarını belgelemeleri gerekmektedir."

denilmektedir.

Buna göre, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları emekli aylığından ibaret bulunanların, Türkiye'de brüt yüzölçümü 200 m²'yi geçmeyen tek meskeni bulunması halinde indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanabilmesi mümkün bulunmakta olup, emekli aylığının dışında sahip olduğu arazilerden zirai faaliyet geliri veya gayrimenkul sermaye iradı elde edenlerin söz konusu uygulamadan yararlanmaları mümkün değildir.

Öte yandan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Zirai kazanç, zirai faaliyet, zirai işletme, çiftçi ve mahsulün tarifi:" başlıklı 52 nci maddesinde, "Zirai faaliyetten doğan kazanç zirai kazançtır.

Zirai faaliyet; arazide, deniz, göl ve nehirlerde, ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veyahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle nebat, orman, hayvan, balık ve bunların mahsullerinin istihsalini, avlanmasını, avcıları ve yetiştiricileri tarafından muhafazasını, taşınmasını, satılmasını veya bu mahsullerden sair bir şekilde faydalanılmasını ifade eder...." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun "Zirai kazançta vergileme:" başlıklı 53 üncü maddesinin birinci fıkrasında, "Çiftçilerin elde ettikleri zirai kazançlar, bu Kanunun 94 üncü maddesine göre hasılatları üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirilir. 54 üncü maddede yazılı işletme büyüklüğü ölçülerini aşan çiftçiler ile bir biçerdövere veya bu mahiyetteki bir motorlu araca veya on yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olan çiftçilerin kazançları gerçek usulde (zirai işletme hesabı veya diledikleri takdirde bilanço esasına göre) tespit olunarak vergilendirilir. Kazançları gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçiler bu kazançları için beyanname vermezler..." hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun 56 ncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendine göre; evvelki yıllardan devredilenler de dâhil olmak üzere istihsal olunan, satın alınan veya sair suretlerle elde edilen her türlü zirai mahsullerin satış bedelleri (primler, risturnlar ve benzerleri dâhil) zirai işletme hesabına göre hasılat sayılmaktadır.

Bu itibarla, üzerinize kayıtlı araziler olduğu için Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı olmanız nedeniyle tarafınıza yapılan "Doğrudan Tarımsal Devlet Desteği" ödemeleri 193 sayılı Kanunun 56 ncı maddesine göre zirai hasılat sayılmakta olup, bu husus 1319 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen indirimli bina vergisi oranı uygulamasından yararlanma şartı olan gelirin münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından alınan aylıktan ibaret bulunması şartının ihlali sayılacağından söz konusu uygulamadan yararlanmanız mümkün bulunmamaktadır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.