Boğaziçi Öngörünüm Bölgesinde yer alan taşınmazın alım satım işleminde tapu harcı istisnası

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Defterdarlığı

Gelir Kanunları Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü

Sayı: E-97895701-140.04.01[2026/216]-1429704 21.10.2026

Konu: Boğaziçi Öngörünüm Bölgesinde yer alan taşınmazın alım satım işleminde tapu harcı istisnası

İlgi: 04.06.2026 tarih ve 2610659 sayılı özelge talep formu.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, hissedarı bulunduğunuz … ili, … İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde kayıtlı taşınmazın bir kısım hissesini daha satın alacağınızı belirterek, 2863 sayılı Kanun Kapsamında bulunan söz konusu taşınmazın satın alınmasına ilişkin işlemin anılan Kanun uyarınca tapu harcından istisna olup olmadığı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

492 sayılı Harçlar Kanununun 57 nci maddesinde, tapu ve kadastro işlemlerinden bu Kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanların, tapu ve kadastro harçlarına tabi olduğu; Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin "I-Tapu işlemleri" başlıklı bölümünün 20/a fıkrasında ise gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün emlak vergisi değerinden az olmamak üzere beyan edilen devir ve iktisap bedeli üzerinden (cebri icra ve şüyuun izalesi hallerinde satış bedeli, istimlaklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı nispi harç alınacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 59 uncu maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının devir ve iktisabına ilişkin işlemlerin tapu harcından müstesna tutulacağı, aynı maddenin son fıkrasında ise bu maddede yer alan istisnalara ilave olarak özel kanunlarda yer alan muafiyet ve istisnalara ilişkin hükümlerin saklı kalacağı hükmüne yer verilmiştir.

Diğer taraftan, özel kanun olan 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 21 inci maddesinde, " Tapu kütüğüne "korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır" kaydı konulmuş olan taşınmaz kültür varlıkları ile arkeolojik sit alanı ve doğal sit alanı olmaları nedeniyle üzerlerinde kesin yapılanma yasağı getirilmiş taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları olan parseller her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır. Ancak, büyükşehir belediyesi sınırları içinde yer alan ve yukarıda nitelikleri belirtilen taşınmazlardan basit usulde vergilendirilenlerin dışında ticari faaliyetlerde kullanılanlar hakkında emlak vergisinin yarısı ve çevre temizlik vergisinin tamamına ilişkin bu muafiyet hükmü uygulanmaz.

Getirilen kesin yapılanma yasağına aykırı olarak tesis edilen yapılar, bu yapıların yapıldığı parseller ve kanunlara aykırı eklentileri bulunan taşınmaz kültür varlıkları hakkında bu yapılar yıkılıncaya veya aykırılıklar giderilinceye kadar yukarıdaki fıkradaki muafiyet hükmü uygulanmaz. 18/11/1983 tarih ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununa göre Boğaziçi Sahil Şeridi veya Öngörünüm Bölgesinde konut veya işyeri olarak kullanılan taşınmaz kültür varlıkları yukarıdaki fıkradaki muafiyetten yararlanamazlar. " hükmü yer almaktadır.

Konu ile ilgili olarak İstanbul 3 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısında; … ili, … İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulunun … gün ve … sayılı kararıyla tespit ve ilan edilen Boğaziçi Sit Alanında, aynı kurulun … tarih ve … sayılı kararı ile uygun bulunarak … tarihinde yürürlüğe giren 1/5000 ölçekli Boğaziçi Nazım İmar Planında Boğaziçi Öngörünüm Bölgesinde, 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında Sahil Şeridinde ve bir kısmı yol alanında kaldığı, parseldeki yapıların Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulunun … tarih, … sayılı ve … tarih, … sayılı genel kararları ile 2. grup korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edildiği, İstanbul 3 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile kalemişi motiflerinin yer aldığı deniz cephesindeki ahşap binanın koruma grubunun 1. grup, … caddesi cephesinde yer alan kagir binanın koruma grubunun 2. grup olarak güncellenmesine karar verildiği belirtilmiştir.

Buna göre, 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olan ve aynı zamanda 2960 sayılı Boğaziçi Kanununa göre Boğaziçi Sahil Şeridi veya Öngörünüm Bölgesinde kalan … ili, … İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın konut veya işyeri olarak kullanılması durumunda, söz konusu taşınmazın alım satım işleminin 2863 sayılı Kanunun 21 inci maddesi hükümleri gereğince harçtan muaf tutulması mümkün bulunmamakta olup, konut veya işyeri olarak kullanılmaması durumunda ise söz konusu madde hükmü kapsamında harç muafiyeti uygulanması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.