Afet sonucu kullanılamaz duruma gelen binalar yerine inşa edilen binaların geçici emlak vergisi muafiyeti süresi dolmadan devredilmesi veya kiralanması halinde geçici muafiyetin uygulanmaya devam edilip edilmeyeceği hk.

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Denizli Defterdarlığı

Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü

Sayı: E-51421814-175.01-43058 14.03.2024

Konu: Geçici Emlak Vergisi Muafiyeti Hk.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, Belediyeniz sınırları içinde yer alan ve afet sonucu kullanılamaz durumda olan taşınmazlar yerine yeni inşa edilen mesken veya iş yeri vasıflı taşınmazların, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin (c) fıkrasında yer alan geçici muafiyet süresi dolmadan devredilmesi veya kiralanması halinde anılan muafiyet hükmünden yararlanıp yararlanamayacağı hususunda bilgi talep edildiği anlaşılmaktadır.

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, Türkiye sınırları içinde bulunan binaların bu Kanun hükümlerine göre bina vergisine tabi olduğu; 3 üncü maddesinde, bina vergisinin, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler tarafından ödeneceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, bina vergisi mükellefiyetinin, bu Kanunun 33 üncü maddesinin (1) ila (7) numaralı fıkralarında yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerin doğması halinde bu değişikliklerin vuku bulduğu tarihi takip eden bütçe yılından itibaren başlayacağı; 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, bina vergisinin, ilgili belediye tarafından 33 üncü maddenin (1) ila (7) numaralı fıkralarında yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerle bildirim verilmesi icap eden hallerde, vergi değerini tadil eden sebeplerin meydana geldiği bütçe yılını takip eden yılın Ocak ayı içinde, vergi değerini tadil eden sebep yılın son üç ayı içinde vuku bulmuş ve bildirim, vergi değerini tadil eden sebebin meydana geldiği bütçe yılını takip eden yılda verilmiş ise bildirimin verildiği tarihte, 29 uncu maddeye göre hesaplanan vergi değeri esas alınarak yıllık olarak tarh olunacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanunun "Geçici muaflıklar:" başlıklı 5 inci maddesinde,

"...

c) Deprem, su basması, yangın gibi tabii afetler sebebiyle binaları yanan, yıkılan veya kullanılmaz hale gelen veya yangın, su baskını, yer kayması, kaya düşmesi, çığ ve benzeri (Deprem hariç) afetlerle zarar görmesi muhtemel yerlerdeki binaların vergi mükellefleri tarafından afetin vukubulduğu veya afete maruz bulunduğunun yetkili kuruluşça tebliği tarihinden itibaren en geç 5 yıl içinde afetin vukubulduğu yerde veya kamu kuruluşlarınca gösterilen yerlerde inşa edilen binalar inşalarının sona erdiği yılı, kamu kuruluşlarınca ilgili kanunlarına göre inşa olunup hak sahiplerine teslim edilen binalar devredildikleri yılı takibeden bütçe yılından itibaren 10 yıl süre ile geçici muafiyetten faydalandırılır. (Bu halde, bu maddenin (a) fıkrası hükmü uygulanmaz.)

Şu kadar ki, kamu kuruluşlarınca afet bölgesi olduğu nedeniyle inşaat yasağı konulan yerlerde yapılan binalar için bu muafiyet uygulanmaz.

Muafiyetten faydalanacak mükellefler, İmar ve İskan Bakanlığından veya bu Bakanlığın yetkili kıldığı kuruluşlardan afete maruz kaldıklarına dair alacakları bir belgeyi vergi dairesine ibraz etmeye mecburdurlar.

...

Yukarda (a), (b), (c) ve (d) fıkralarında yazılı muafiyetlerden istifade için, mezkür fıkralarda yazılı hallerin vukuunda, keyfiyetin bütçe yılı içinde ilgili vergi dairesine bildirilmesi şarttır. Ancak, bu olaylar bütçe yılının son üç ayı içinde vukubulduğu takdirde bildirim, olayın vukubulduğu tarihten itibaren üç ay içinde yapılır.

Süresinde bildirimde bulunulmazsa muafiyet, bildirimin yapıldığı yılı takibeden bütçe yılından muteber olur. Bu takdirde bildirimin yapıldığı bütçe yılının sonuna kadar geçen yıllara ait muafiyet hakkı düşer. (Köylerdeki inşaat için bildirimde bulunulmaz.)" hükmü yer almaktadır.

6 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde,

"A _ BİNA VERGİSİ

...

3. Muaflık ve İstisnalar

...

b) Geçici Muaflıklar

...

3. Tabiî afetler sebebiyle inşa edilen binaların muaflığı:

...

Söz konusu edilen geçici muaflık 10 yıllık bir devreyi kapsamakta ve binaların mesken olarak kullanılması veya meskenden başka maksada tahsis edilmesi herhangi bir önem taşımamaktadır. Ancak, bu binaların tabiî afete uğrayan veya binaları tabiî afetle zarar görmesi muhtemel olduğu tespit edilen mükellefler tarafından inşa edilmesi veya kamu kuruluşunca ilgili kanunlara göre inşa edilip hak sahiplerine devir edilmesi geçici vergi muaflığından yararlanmak bakımından gerekli bulunmaktadır. ..." denilmektedir.

Buna göre, deprem, su basması, yangın gibi tabii afetler sebebiyle yanan, yıkılan veya kullanılmaz hale gelen binalar ile ilgili olarak;

- Vergi mükellefleri tarafından, afetin vuku bulduğu tarihten veya afete maruz bulunduğunun yetkili kuruluşça tebliği tarihinden itibaren, en geç 5 yıl içinde afetin vuku bulduğu yerde veya kamu kuruluşlarınca gösterilen yerlerde inşa edilen binalar, inşalarının sona erdiği yılı,

- Kamu kuruluşlarınca ilgili Kanunlarına göre inşa olunup hak sahiplerine teslim edilen binalar devredildikleri yılı

takibeden bütçe yılından itibaren 10 yıl süre ile geçici bina vergisi muafiyetinden faydalandırılmaktadır.

Ancak, bu muafiyetin uygulanabilmesi için, afete maruz kalındığına dair alınan belgenin ilgili belediyeye ibraz edilmesi ve vuku bulan afete ilişkin keyfiyetin bütçe yılı içinde, olay bütçe yılının son üç ayı içinde vuku bulmuş ise üç ay içinde bildirilmesi gerekmektedir. Süresinde bildirimde bulunulmaması durumunda ise bildirimin yapıldığı yılın sonuna kadar olan muafiyetten faydalanılamamakta, muafiyetten kalan süre kadar faydalanılabilmektedir.

Ayrıca, anılan muafiyetin uygulanabilmesi için kiraya verilmeme ya da devredilmeme şartı aranmamakta olup, muafiyetten faydalanmakta olan bir binanın geçici muafiyet süresi içinde bir başkasına satılması halinde, eski malikin satışın yapıldığı bütçe yılı sonuna kadar, yeni malikin ise satışı izleyen bütçe yılı başından itibaren kalan süre kadar muafiyetten faydalandırılacağı tabiidir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.